Yeşil OSB (Organize Sanayi Bölgesi), Dünya Bankası Grubu tarafından desteklenen ve Türkiye’de Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yürütülen bir projedir. Yeşil OSB projesi kapsamında, Türkiye’de seçilen bazı OSB’lerden elde edilen verilerden yola çıkarak diğer birçok OSB ile ilgili sürdürülebilir çalışmalar yapılması hedefleniyor. OSB’lerin çevresel, ekonomik, sosyal ve yönetim performanslarının iyileştirilmesi ve bu konuda kalıcı çözümler üretilmesini amaçlayan projede yeşil rekabetçiliğin de artırılması isteniyor.
Yeşil OSB Nedir?
Yeşil OSB projesi, OSB’lerin finansal yapısı, su ve enerji yönetimi, paydaş ilişkileri, risk yönetimi, planlama, iklim değişikliğiyle mücadele vb gibi konularda sürdürülebilir politikalar geliştirmesine odaklanıyor. Bu kapsamda birtakım eylem planları oluşturulmasını öngörüyor. Proje kapsamında belirlenen kriterleri karşılayan OSB’ler yeşil bayraklı OSB unvanına kavuşacak. Bunun için gelişmiş bir sertifikasyon sistemi kuruldu ve yeşil OSB sertifikalandırma konusunda pilot çalışmalar başladı. OSB’lerin sürdürülebilirlik performansını ölçen parametreler üzerinden yapılan değerlendirmeler sonucunda gerekli puanı toplamayı başaran OSB’ler yeşil OSB sertifikası almaya hak kazanacak.
Yeşil OSB projesi kapsamında OSB’lerin sürdürülebilirlik potansiyellerini tespit etmek ve genel bir çerçeve hazırlayabilmek için ilk fazda 4 OSB belirlendi:
Ankara Sanayi Odası 1. OSB (ASO – 1)
Bursa OSB
İzmir Atatürk OSB
Adana Hacı Sabancı OSB
Bu OSB’lerden yola çıkarak 18 farklı OSB için neler yapılacağı belirlenmiş ve bir yeşil OSB sertifikasyon sistemi kurularak çalışmalara başlanmıştır. Pilot çalışmalarının ikinci fazında ise Eskişehir ve Gaziantep OSB’leri belirlenmiş ve sürdürülebilir yaklaşımların, fikir ve önerilerin OSB’lere nasıl uygulanacağı araştırılmıştır. Bu arada projeyi finanse eden Dünya Bankası Grubu’nun yeşil OSB projesine toplamda 300 milyon dolarlık bir bütçe ayırdığını belirtelim.
Konuya ilişkin geliştirilen mevzuatta yeşil OSB’lerin öne çıkan özelliklerini şöyle sıralayabiliriz:
Çevresel, sosyal ve ekonomik anlamda sürdürülebilir olmayı amaçlayan,
Bunun için ürün ve hizmet tedarikiyle ilgili süreçlerde iyi üretim uygulamaları ve kaynak verimliliği gibi yeşil performans önlemlerini almaya çalışan
Altyapıda yeşil uygulamalara ve yaklaşımlara öncelik veren (düşük su ve karbon ayak izi, yüksek sosyal fayda, yönetim ve hizmette optimizasyon, sosyal hizmetlere kolay ve hızlı erişim vs)
Endüstriyel simbiyoz (şirketlerin kendi içerisinde atıkları hammadde olarak kullanmak üzere geliştirdiği iş birliği yaklaşımı) ile verimli kaynak kullanımını teşvik eden
Yeşil OSB Projesinin Detayları
Yeşil OSB projesinin, OSB’lerin ekonomik, sosyal, çevresel ve bölge yönetimi olmak üzere dört farklı konuda belirli sürdürülebilirlik kriterlerini karşılaması üzerine inşa edildiğini söyleyebiliriz. Yeşil olarak sınıflandırılmış bir OSB’nin şu konularda nasıl bir tutum sergilediği, pratikte neler yaptığı ve sürdürülebilirlik potansiyelinin ne olduğu son derece önemlidir:
Çevre
Çevresel yönetim ve takip
Su ve enerji yönetimi (su ayak izi, karbon ayak izi ve ekolojik ayak izinin hesaplanması, raporlanması, doğrulanması vs)
Atık yönetimi ve endüstriyel simbiyoz yaklaşımı çerçevesinde atıkların hammadde olarak değerlendirilmesi
İklim değişikliği ile mücadele ve doğal ekosistemin ve biyoçeşitliliğin korunması
